Kan je voedingsbehoefte het geslacht van je baby verraden?

Wordt het een jongetje of een meisje? Die vraag laat de meeste zwangere vrouwen niet los. Zeker in de weken voor de 20-wekenecho grijp je al snel naar de tekenen om je heen. Je buikvorm, je huid — en misschien wel het meest herkenbaar: wat je eet. Want die onbedwingbare trek in chocolade zegt toch iets? Of die plotselinge zin in een zak chips om 10 uur ’s avonds?

Tussen de 50 en 90% van alle zwangere vrouwen heeft last van zwangerschapscravings, vooral in het eerste trimester. Niet zo gek dus dat er allerlei verhalen zijn ontstaan over wat die trek je zou vertellen over het geslacht van je baby. Maar klopt dat ook?

Het bekende verhaal: zoet = meisje, zout = jongen

Dit is waarschijnlijk het meest gehoorde bakerpraatje rondom zwangerschap. Smacht je naar chocolade, fruit, zuivel en roomijs? Dan is het vast een meisje. Kun je geen genoeg krijgen van chips, vlees, kaas en hartige snacks? Dan ligt er een jongetje te wachten.

Als je zwanger bent van een meisje zou je volgens de volkswijsheid trek hebben in dingen als chocolade, citrusvruchten, sinaasappelsap, melk en andere zuivelproducten. Zwanger van een jongen? Dan zou je eerder snakken naar vlees, bonen, noten, kaas, pindakaas en pittige sauzen.

Herkenbaar misschien. Maar wetenschappelijke grondslag heeft het niet. Cravings worden veroorzaakt door hormonale veranderingen en voedingstekorten, en die hebben niks te maken met of er een X of Y chromosoom in het spel is. Trek in fruit? Waarschijnlijk een vitamine C-tekort. Zin in chocolade? Een dip in dopamine. Dat je daarna een meisje krijgt is puur toeval.

Interessant detail overigens: in een onderzoek verlangde een iets groter aantal zwangere vrouwen naar zoute dan naar zoete voedingsmiddelen. En wereldwijd worden er iets meer jongens dan meisjes geboren — 105 op 100. Dat lijkt het bakerpraatje te bevestigen, maar het is gewoon een toevallige samenloop.

Maar waarom heb je eigenlijk zulke sterke trek?

Voordat we kijken naar wat de wetenschap zegt over geslacht, is het goed om te begrijpen waar cravings uberhaupt vandaan komen.

De eerste verklaring is simpel: je lichaam vraagt om iets wat het nodig heeft. Je ziet een zak chips, maar je lichaam ziet een bron van natrium. Trek in ijs of kaas kan wijzen op een calciumtekort. Hunkeren naar vlees kan duiden op lage ijzerwaarden. Plotselinge zin in banaan of aardappel? Misschien kalium. En chocolade heeft naast de smaak ook een chemisch effect — het stimuleert dopamine, en dat heeft je brein soms gewoon nodig als de hormonen alle kanten op gaan.

De tweede verklaring zit hem in die hormonen zelf. Oestrogeen en progesteron stijgen flink tijdens de zwangerschap en worden ook in verband gebracht met PMS-trek. Wie premenstrueel altijd zin heeft in bepaald eten, herkent dat gevoel waarschijnlijk ook in de zwangerschap terug. Serotonine, het hormoon dat je stemming stabiliseert, beinvloedt de behoefte aan troostvoedsel. En dopamine zorgt voor dat tevreden gevoel als je eindelijk die ene craving hebt bevredigd.

Kortom: cravings zijn een biologisch en emotioneel fenomeen. Ze zeggen iets over je lichaam en je hormonen, maar niet over het geslacht van je baby.

Wat zegt de wetenschap dan wel?

Nu wordt het interessant. Want hoewel de voorkeur voor zoet of zout niks zegt, is er wel degelijk onderzoek dat een verband laat zien tussen je totale calorie-inname en de kans op een jongen of meisje.

In 2003 publiceerden Harvard-onderzoekers een studie in het British Medical Journal. Ze volgden 244 zwangere vrouwen en analyseerden hun eetpatroon. Vrouwen die een jongen droegen bleken gemiddeld zo’n 200 calorieën per dag meer te eten dan vrouwen met een meisje in de buik. Niet alleen meer calorieën in totaal, maar ook meer eiwitten, koolhydraten en vetten. De hypothese: de mannelijke foetus stuurt signalen die de moeder aanzetten tot meer eten, mogelijk via testosteron dat al door de foetale testikels wordt aangemaakt. Jongens zijn dus, al voor de geboorte, veeleisender.

In 2008 ging de Universiteit van Exeter nog een stap verder. Zij volgden 740 vrouwen die voor het eerst zwanger waren en lieten hen gedetailleerde voedingsdagboeken bijhouden, zowel voor als tijdens de vroege zwangerschap. Vrouwen die voor de bevruchting de meeste calorieën aten hadden 56% kans op een zoon, tegenover 45% bij de vrouwen met de laagste calorie-inname. Vrouwen die dagelijks ontbijtgranen aten hadden bijna twee keer zoveel kans op een jongen. Ook een hogere inname van kalium, calcium en vitamines C, E en B12 hing samen met de geboorte van een zoon.

Belangrijk: dit verband gold alleen voor de voeding rond de conceptie, niet voor wat je at tijdens de zwangerschap zelf.

Wat moet je hier nu mee?

Eerlijk antwoord: niet te veel. De geslachtsbepaling vindt plaats op het moment van bevruchting en hangt af van de zaadcel — X voor een meisje, Y voor een jongen. Wat je daarna eet verandert daar niks aan.

Wat de onderzoeken wel laten zien is dat mannelijke foetussen hogere energetische eisen stellen aan hun moeder. Als je merkbaar meer honger hebt dan je zou verwachten, kan dat iets zeggen — maar het is geen bewijs. En een calorie-rijk dieet voor de conceptie lijkt de kansen op een jongetje iets te vergroten, al is het verschil bescheiden.

Cravings voor zoet of zout? Die zeggen niks over het geslacht, maar wel iets over wat je lichaam op dat moment nodig heeft. Dat is misschien wel de nuttigste boodschap van dit hele artikel.

Wat doe je met die trek?

Het is verleidelijk om elke craving klakkeloos te volgen, maar gevarieerd eten blijft belangrijk. Te veel suiker of overmatige gewichtstoename verhoogt het risico op zwangerschapsdiabetes.

Een paar praktische tips: bevredig je trek in kleine porties in plaats van in een keer. Eet liever vaker en kleiner, dat houdt je bloedsuiker stabieler en de ergste trek in bedwang. En zoek naar gezonde alternatieven: zin in een milkshake? Probeer een kefir-smoothie. Zin in chips? Rijstwafel met hummus kan ook voldoen. Als je opvallende of aanhoudende cravings hebt, is het altijd goed om dat even te bespreken met je verloskundige.

En de andere tekenen dan?

Voedingsbehoefte staat niet op zichzelf. Veel zwangere vrouwen combineren het met andere aanwijzingen.

Misselijkheid bijvoorbeeld: vrouwen met hevige ochtendmisselijkheid zouden vaker een meisje dragen. Daar zit ook een klein beetje wetenschap achter. Een studie uit 2021 onder meer dan 4.000 zwangerschappen vond dat vrouwen met een vrouwelijke foetus significant vaker misselijk waren in het eerste trimester. Buikvorm — hoog en breed is een meisje, laag en puntig is een jongen — heeft totaal geen grondslag. De vorm van je buik hangt af van je lichaamsbouw en spierspanning, niet van het geslacht. En de hartslag van de baby? Boven de 140 zou een meisje zijn. Geen wetenschappelijke basis.

Zo weet je het zeker

Wil je het echt weten: wacht op de 20-wekenecho. Vanaf ongeveer 16 weken is het geslacht zichtbaar, maar de 20-wekenecho biedt de meeste zekerheid. Wil je eerder uitsluitsel, dan is een NIPT-test mogelijk vanaf week 10. In Nederland is die test primair bedoeld voor chromosoomonderzoek, niet voor geslachtsbepaling, maar het geslacht wordt er wel bij vermeld.

Tot die echo? Geniet van het speculeren. De spanning rondom die ene vraag maakt de zwangerschap voor veel vrouwen juist een beetje magischer.

Heb jij sterke cravings en klopten de volksverhalen achteraf? Laat het weten in de reacties.

Bronnen

Vomiting in pregnancy and fetal sex (2021, studie van 4.320 zwangerschappen) — geciteerd via:https://www.aol.com/20-myths-predicting-babys-sex-200000076.html

Tamimi RM, Lagiou P, Mucci LA, et al. — Average energy intake among pregnant women carrying a boy compared with a girl — British Medical Journal, 2003 https://www.bmj.com/content/326/7401/1245

Harvard Gazette — Pregnant women carrying boys eat more than those carrying girls — 2003https://news.harvard.edu/gazette/story/2003/06/pregnant-women-carrying-boys-eat-more-than-those-carrying-girls

Mathews F, Johnson PJ, Neil A — You are what your mother eats: evidence for maternal preconception diet influencing fetal sex in humans — Proceedings of the Royal Society B, 2008https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2008.0105

ScienceDaily — Mother’s Diet Influences Infant Sex: High Energy Intake Linked To Conception Of Sons — 2008https://www.sciencedaily.com/releases/2008/04/080422194553.htm

Wolfson JA & Bleich SN — Food cravings and aversions during pregnancy — 2015https://ubiehealth.com/doctors-note/which-food-cravings-signal-pregnant-boy-74-guide-x113exp2

AlphaBiolabs — Can Pregnancy Cravings be Used to Predict Baby Gender? https://alphabiolabsusa.com/learning-center/can-pregnancy-cravings-be-used-to-predict-baby-gender

SneakPeek — Food Cravings When Pregnant with a Boy or Girl https://sneakpeektest.com/blog/pregnancy-cravings-and-gender/